İnşaat ve taahhüt işlerinde KDV oranlarının yükselmesiyle birlikte  , inşaatçılar KDV iadesi alamayacak mı soruları , işletmelerin gündemini meşgul etmeye devam ediyor. En son söyleteceğimiz şeyi , en başta söyleyerek yazımıza başlayalım. Kentsel dönüşüm işleri yapan firmaların hayatında hiçbir şey değişmedi. Yine  150 m2  altında olan meskenlerin satışını % 1 KDV ile gerçekleştirecekler ve yine iade almaya devam edecekler. Hatta genel KDV oranlarının % 20 ye yükselmesiyle birlikte alacakları İade rakamı 2 puan daha artmaktadır.

Peki inşaat firmaları bu iadeler için olması gerektiği kadar cesur davranıyorlar mı? Hala eski alışkanlıklarla KDV iadesinden uzak duran , aman başımıza iş almayalım yaklaşımında olan işletmeler piyasanın bir gerçeği. Ancak artık en önemli kalemlerin hemen hemen tamamını faturalı olarak almaktadırlar. En önemli kalemler olan , Beton harcamalarının , Demir harcamalarının faturasız olarak piyasadan temini artık imkansız. Kaba inşaatın dışındaki ince işçilikle alakalı yapılan elektrik , doğalgaz, su tesisatı vb. işlemlerle alakalı yapılan harcamaların tamamına yakınının faturasız elde edilmesi mümkün değil. Piyasalarda naylon fatura dediğimiz ,sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olan herhangi bir alımınız yoksa çekinmenizi gerektiren hiçbir durum yok. Hatta çıtayı bir tık daha öteye taşımak gerekirse , KDV iadesini alın diye devlet sizi teşvik etmekte. Kentsel dönüşümü bu KDV artışının dışında bırakması da bunun en önemli göstergelerinden biri. Kısaca tek cümleyle ifade etmek gerekirse , naylon faturalı alımınız yoksa iadeyi çok rahat alabilirsiniz.

KDV oranlarında ilk değişiklik 01/04/2022 tarihinde yapıldı. Net alan 150 m2 altında olan konutlarda bu tarihten önce ruhsat alanlarda % 1 iken bu oran bu tarihten sonra inşaat ruhsatı alanlarda  % 10 a yükseltildi. Ancak bu değişiklikte Kentsel Dönüşüm Kapsamında yapılan inşaat ve taahhüt işleri bu düzenlemenin dışında bırakıldı. Bir diğer ifadeyle Kentsel Dönüşüm kapsamındaki inşaat ve   taahhüt işlerinde % 1 KDV ‘ yle satışlarına devam edecekler.

Direk inşaat sektörüne ilişkin bir düzenleme olmasa da 7346 Sayılı Cumhurbaşkanlığı kararıyla 10 Temmuz dan ,itibaren % 8 olan KDV oranları %10’a , % 18 olan genel KDV oranı % 20 ye yükseltildi. Burada satış tutarları yükseltilirken , aynı zamanda alımlarında yükselmesi anlamına geliyor. Bu değişikte Kentsel Dönüşüm işlemlerinin satış tutarını yükseltmezken , alımlarını ise % 2 oranında yükseltmiştir. Dolaylı olarak işletmelerin KDV iadesi alacakları rakamın yükselmesine yol açmıştır demek abartılı bir yaklaşım olmaz. Örneklendirmek gerekirse , daha önce 1.000.000 KDV iadesi alacak olan firmalar artık 20.000 TL daha yüksek iade alacaklardır.

5 GÜNDE KDV İADESİ MÜMKÜN MÜ?

Yine sonda söyleyeceğimizi başta söyleyip daha sonra detaylara geçelim. Evet 5 günde KDV iadesinin alınması tüm mükellefler için geçerli ki bu tüm mükelleflerin içerisinde inşaat firmaları da var doğal olarak. Peki istenen şartlar neler. Aşağıda belirttiğimiz 2 şartı taşımanız yeterli.

* Özel esaslara tabi olunmaması (Maliyenin kara listesinde yer almamak-kodlu listede yer almamak)

* İade rakamının % 120 si oranında teminat vermek.(Örneğin 1.0000.000 TL iade için 1.200.000 TL. teminat verilmesi)

Sürecin nasıl işleyeceğini kısaca açalım. Öncelikle iade KDV alacağınızın ne kadar olduğunun belirlenmesi lazım. Bu rakam belirlenirken , İndirimli Orana Tabi İşlemlere dair esaslara göre yapılan ve yıllık iade sınırı dikkate alınarak hareket edilmelidir..

Belirlenen rakamın ardından , rakamın % 120 si kadar teminat mektubunun Vergi Dairesine teslimi gerekir. Örneklendirmek gerekirse 1.000.000 TL iade için 1.200.000 TL kesin ve süresiz teminat mektubu verilmesi gerekir. Bu teminat mektubunun masrafı da cüz i tutarlarda. Yukardaki örneğe uyarlarsak 1.000.0000 TL iade için 6 aylığına ödeyeceğiniz rakam 6.000 TL civarındadır. Findex notu yüksek işletmeler için kuşkusuz daha düşük rakamlar söz konusu.

İade rakamını belirlememizin ardından ,  Gelir İdaresi Sistemi’ne girişlerin yapılmasının ardından oluşacak kontrol raporunun (Atu kapsamında sadece Özel Esaslar Kontrolü Yapılır) temiz olması halinde 5 gün içerisinde iade rakamınız hesabınızda olacaktır.

Bu aşamadan sonra Teminat Mektubunun çözümü süreci başlayacaktır. YMM KDV iadesi raporunun  6 ay içinde ilgili Vergi Dairesi’ne teslimi gerekmektedir.6 aylık sürenin daha öncesinde de YMM KDV iadesi raporu teslim edilebilir. Yapılan incelemelerin ardından sorunlar giderilmesi sonrası Teminat Raporu iade edilir.

TEMİNAT VERİLMEDEN KDV İADESİ NE KADAR SÜREDE TESLİM ALINIR.

Herhangi bir teminatın düzenlenmeden nakden KDV iade alınması da mümkün. YMM ile KDV iadesi sözleşmesi düzenlenmesinin ardından YMM raporunun hazırlanıp, bağlı olunan vergi dairesine teslim edilmesinin ardından , Vergi Dairesinin gerekli incelemeleri tamamlaması sonucu KDV iadesi işletmeye iade edilir. Burada sürecin hızlıca ilerlemesi için mükellefin yaklaşımı çok önemlidir. YMM raporlarının en önemli destekleyicisi karşıt inceleme tutanaklarıdır. Yapılan alımların gerçeği yansıttığının tespit edilmesi için yapılan bu çalışma da , alım yapılan firmalarla , işletmenizin kayıtlarının örtüşüp , örtüşmediği YMM tarafından kontrol edilir. Bu işlem için alım yapılan tarafın bilgilerine ulaşılması önem arz eder. Bu süreç ne kadar hızlı olursa YMM raporunun hazırlanma süreci o kadar kısalmaktadır. Uygulamada mükellefler bu süreçle ilgili , tedarikçi firmalara ne kadar baskı yaparlarsa cevapların o kadar hızlı ilerlediğini görmekteyiz. Normalde tedarikçi firmaların 1-2 saatlik bir çalışmasıyla çözülebilecek bu incelemeler , ihmaller veya ötelemeler ile çok uzun süreleri alabilmektedir. Tedarikçi için inşaatçı firma bir müşteri olduğu için ve ticari hayatımızda ‘’Müşteri Daima Haklıdır’’ prensibi yer aldığı için firmaların sürece müdahil olmalarıyla bu incelemeler çok kısa sürelerde tamamlanabilmektedir. YMM raporunun vergi dairesine tesliminin ardından , vergi dairesinin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte en fazla 2 aylık süre içerisinde Vergi dairesi tarafından tespit edilen eksiklikler YMM ye bildirilir .Bu eksikliklerin giderilmesi için YMM’ye 30 günlük süre verilir. 30 günlük süre içerisinde verilen cevabın ardından , eksiklk yazısı genelde 30 günlük sürede incelenerek iade gerçekleşir. Uygulamada çok nadir olarak ikinci hatta üçüncü eksik yazılarının yazıldığını gözlemlemekteyiz.

Yukarıda detaylıca değindiğimiz şekilde YMM ile inşaat firmaları arasında sıkı bir işbirliğinin olması halinde 4 ile 6 aylık bir süre içerisinde KDV iadesi gerçekleşir.

KENTSEL DÖNÜŞÜMDE İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİNDE KDV İADESİ

Kentsel dönüşüm kapsamındaki inşaatlar 2 şekilde gerçekleşmektedir. Birincisi taahhüt şeklinde , bir diğeri ise Kat Karşılığı inşaat şeklinde. Taahhüt işlerinde Kentsel Dönüşüm kapsamındaki binanın yerine yenisi inşa edilmekte ve hak sahiplerine teslim edilmektedir. Burada hak sahipleri değişmemekte , hak sahipleri binanın yeniden inşası ile ilgili belirlenen rakamı müteahhit firmaya ödemekte ve binalarını yenilenmiş olarak teslim almaktadırlar .Normal bir mal ve hizmet alım/satımına büyük benzerlikler gösteren bu uygulamada KDV iadesi açısından büyük farklılıklar söz konusu değildir. Taahhüt işlemlerinde büyük oranda inşaat firmalarının bir hizmeti mevzu bahistir. Uygulamada yapılan hizmetin yanı sıra ihtiyaç duyulan malzemelerin müteahhit firmalar tarafından tedarik edildiğini gözlemlemekteyiz. Bu kapsamda yapılan alımlarla ilgili ödenen KDV .lerin iadesi söz konusu olmaktadır.

Burada yapılan hesaplamalar kat-karşılığı inşaat işlerine göre daha basittir. İlgili inşaatla alakalı  yapılan alımlara ait KDV ler yüklenime konu edilerek iade süreci tamamlanmaktadır.

Örnek 2022 yılında 1.000 M2 toplam 10 konutluk bir konut inşaatıyla ilgili , m2 si 10.000 TL üzerinden toplam 10.000.000 TL.lik  bir taahhüt anlaşması yapıldığını ve inşaatı 2023 yılı içerisinde tamamlanıp , hak sahiplerine teslim edildiğini düşünelim. Bu inşaatla ilgili müteahhit firmanın 5.000.000 TL. lik    beton ,demir ,tesisat mlz. vb. harcamaların yapıldığını ve bu alımlarla ilgili 1.000.000 TL KDV ödendiğini düşünelim. :Müteahhit firmanın KDV iadesi hesaplaması aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

100.000 TL HESAPLANAN KDV (10.000.000 TL* %1 -(Sözleşmedeki anlaşılan tutara göre hesaplanmıştır )

1.000.000 TL.(  malzeme alımlarında ödenen KDV.)

2024 Yılı KDV İade Sınırı::57.300 TL.

KDV İADE TUTARI = 842.700 TL (1.000.0000-100.000-57.300)

** burada düzenlenecek faturalar , konutlar kentsel dönüşüm kapsamında olduğu ve 150 m2 nin altında olduğu için % 1 KDV li olarak düzenlenmiştir.

KENTSEL DÖNÜŞÜMDE KAT KARŞILIĞI TESLİMLERDE  KDV İADESİ

Kentsel dönüşüm kapsamındaki inşaatlar 2 şekilde gerçekleştiğini belirtmiştik. Taahhüt şeklinde teslime yukarıda detaylıca değindik. Bir diğer önemli teslim şekli KAT KARŞILIĞI konut teslimidir .Kentsel dönüşüm kapsamındaki bina yıkılarak yerine , yenisi yapılmakta ve bunun için hak sahipleri müteahhide her hangi bir ödeme yapmamakta. Yeni dairelerin bir kısmı müteahhit firmaya kalmaktadır. Genel uygulama bu şekilde olsa da , piyasada bazı hak sahiplerinin birbirlerine ödeme yapmaları veya müteahhite ödeme yaparak , daha farklı özeliklere sahip daire sahibi oldukları da gözlemlenmektedir. Bu tarz uygulamalar inşaatı kentsel dönüşüm kapsamının dışına çıkarmaz. KDV iadesinin mantığı değişmemekle birlikte yapılan hesaplamalar bu yöntemde farklılık arz etmektedir. Öncelikle yapılan inşaatın maliyeti tespit edilmelidir. Yapılan KDV.li , KDV.siz tüm harcamalar tespit edilerek maliyet belirlenmelidir. Tespit Edilen bu maliyet M2 hesabına göre daire maliyeti belirlenir. Bu maliyetin üzerine meskenlerde % 10 kar eklenmek suretiyle hak sahiplerine fatura edilir. Aynı tutarda gider pusulası düzenlenir.

FATURA VE GİDER PUSULASI DÜZENLENMESİ

Örnek: Taahhüt işlerinde verdiğimiz örneği kat karlığı  inşaat işlerine uyarlayalım. 2022 yılında 800 M2 toplam 8 konutluk bir konut inşaatıyla ilgili , kat karşılığı anlaşma yapıldığını , yıkılan binanın yerine 10 konutluk 100 m2 den 1.000 m2 inşaat yapıldığını ve  2 dairenin müteahhit firmaya kalacağını düşünelim. Bu inşaatla ilgili müteahhit firmanın 5.000.000 TL. lik    beton ,demir ,tesisat mlz. vb. harcamaların yapıldığını ve bu alımlarla ilgili 1.000.000 TL KDV ödendiğini düşünelim. :Müteahhit firmanın düzenleyeceği faturalar ve gider makbuzlarının hesaplaması aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

10 Daire Toplam Maliyet:6.000.000 TL.

KDV li Alımlar:5.000.000 TL.

KDV.’ siz Alımlar (İşçilik ,Harçlar Vb.) : 1.000.000 TL

1 Daire Toplam Maliyet: 600.000 TL..( 6.000.000/10 )

Hak Sahiplerine Kalan 8 Daire Toplam Maliyet=4.800.000 TL.( 600.000 * 8 daire)

Müteahhit Firma 2 Daire Maliyet=1.200.000 TL (600.000 * 2 daire)

Arsa Maliyeti Hak Sahipler 480.000 TL ( 4.800.000 * % 10 )

TOPLAM HAK SAHİPLERİNE FATURA EDİLECEK MATRAH : 5.280.000 TL:( 4.800.000+480.000)

TOPLAM FATURA EDİLECEK TUTARIN KDV.Sİ : 52.800 TL (5.280.000 * % 1 )

TOPLAM FATURA TUTARI=5.332,800 TL.

TOPLAM DÜZENLENECEK GİDER PUSULASI:5.280.000 TL.

** burada düzenlenecek faturalar , konutlar kentsel dönüşüm kapsamında olduğu ve 150 m2 nin altında olduğu için % 1 KDV li olarak düzenlenmiştir.

Uygulamada genelde müteahhit firmalar tarafından Gider pusulası düzenlenmesi gerekliliğinin atlandığı görülmektedir. VUK na göre ispat edici nitelikte evrak nitelikte olan gider pusulalarının düzenlenmemiş olması halinde , belgenin % 10 u oranında Özel Usulsüzlük Cezası düzenlenmesi sonucu ile karşılaşılır. Bu örnekte 5.280.000 TL üzerinden 528.000 TL özel usulsüzlük cezası ödemesiyle karşı karşıya kalınmaması için , gider pusulalarının düzenlenmesi hususu ihmal edilmemelidir.

Burada dikkat edilirse düzenlenen faturaların tutarı ile gider pusulalarının tutarlarının aynıdır. Yapılan hesaplamalar hak sahiplerine düzenlenecek KDV li faturaların matrahının hesaplanması ile ilgilidir.8 dairenin maliyetiyle , elde edilen gelir eşitlenerek kar/zarara etkisi sıfırlanmaktadır. Yazımızın Kurumlar /Gelir Vergisi yönünden incelendiği kısımda daha detaylıca konu açıklanacaktır.

MÜTEAAHİT FİRMAYA KALAN DAİRELERİN FATURALARINI DÜZENLENMESİ

Müteahhit firmalara kalan dairelerin faturaları yine %  1 KDV .li olarak düzenlenir. Ancak burada artık bir emsal fiyat uygulaması söz konusu değildir. Satış bedeli ne kadar ise o tutar üzerinden fatura düzenlenmesi gerekir. Uygulamada genellikle müteahhit  firmaların emsal bedel üzerinden satış yapma hatasına düştüklerini gözlemlemekteyiz. Belediyelerin belirlediği emsal fiyatlar tapu harçlarının alınması noktasında bunun altına düşülmemesi gereken rakamlar olarak belirlenmektedir. Alt sınır olarak düşünülebilir rakam .Tapu harçları da dahil olmak  üzere tüm hesaplamalar gerçek satış bedeli üzerinden yapılmalıdır. Örneğimize dönecek olursak , müteahhide kalan iki dairenin maliyeti aslında 6.000.000 TL.’ dir. Yapılacak satış olağanüstü koşulların olmaması halinde daire başı 3.000.000 TL. nin üzerinde olmalıdır. Tabiidir ki olağanüstü koşullarda zararına satışta söz konusu olabilmektedir. Ancak normal ticari teamüllerde % 30 oranında karlılık söz konusu olacağı için örneğimizdeki daire başı 3.900.000 TL. nin altında satış pek kabul görmez.

KDV İADESİ HESABI

KDV iadesi hesaplaması yapılırken , inşaat için yapılan alımlara ait KDV den , kesilen faturalarda yer alan KDV ve satışın yapıldığı yıl için için belirlenen KDV iade sınırının düşülmesiyle (2024 yılı 57.300 TL)  bulunan rakam iade alınır.

10 Daire Toplam Maliyet:6.000.000 TL.

KDV li Alımlar:5.000.000 TL.

KDV.’ siz Alımlar ( İşçilik ,Harçlar Vb.) : 1.000.000 TL

Hak Sahiplerine Kalan 8 Adet Daire için Hesaplanan KDV:52.800 (5.280.000 % 1 )

Alımlarda Ödenen KDV=1.000.000 TL

8 Daire İçin Alımlarda Ödenen KDV :800.000 TL. ( 1.000.000 /10 *8 )

2024 Yılı KDV İade Sınırı::57.300 TL.

KDV İADE TUTARI = 689.900 TL ( 800.0000-52.800-57.300)

** burada düzenlenecek faturalar , konutlar kentsel dönüşüm kapsamında olduğu ve 150 m2 nin altında olduğu için % 1 KDV li olarak düzenlenmiştir.8 adet dairenin hesaplaması yapıldığı için sadece 8 adet daireye tekabül eden 800.000 TL KDV hesaplamada kullanılmıştır. Müteahhit firmaya kalan dairelerin satılması halinde ,daire başına 100.000 TL KDV iadesi alınabilecektir.

KURUMLAR /GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN HESAPLAMA.

Ana hatlarıyla özetlemek gerekirse kat karşılığı inşaat işlerinden elde edilen gelirlerden , harcamaların düşülmesi sonucu elde edile kar üzerinden Kurumlar/Gelir Vergisi hesaplaması yapılır.

Yukarıdaki örneğimizi biraz daha geliştirerek konuyu açıklamaya çalışalım.

Örnek: 2022 yılında 800 M2 toplam 8 konutluk bir konut inşaatıyla ilgili , kat karşılığı anlaşma yapıldığını , yıkılan binanın yerine 10 konutluk 100 m2 den 1.000 m2 inşaat yapıldığını ve  2 dairenin müteahhit firmaya kalacağını düşünelim. Bu inşaatla ilgili müteahhit firmanın 5.000.000 TL. lik    beton ,demir ,tesisat mlz. vb. harcamaların yapıldığını ve bu alımlarla ilgili 1.000.000 TL KDV ödendiğini düşünelim. Müteahhit firmaya kalan 2 adet dairenin adedi 5.000.000 TL.den toplamda 10.000.000 TLye sattığını düşünelim.

10 Daire Toplam Maliyet:6.000.000 TL.

TOPLAM HAK SAHİPLERİ FATURA EDİLEN MATRAH : 5.280.000 TL

TOPLAM DÜZENLENECEK GİDER PUSULASI:5.280.000 TL.

TOPLAM 2 ADET DAİRENİN SATIŞ BEDELİ:10.000.000

KAR: 4.000.000 TL ( 10.000.000 + 5.280.000-5.280.000-6.000.000)

ÖDENECEK KURUMLAR VERGİSİ : 1.000.000 TL (4.000.000 * % 25 )

ÖDENECEK GELİR VERGİSİ : 1.358.800 TL (Artan oranlı gelir vergisi dilimlerine göre hesaplanmıştır.

Burada sözün yeri gelmişken 2024 yılı verilerine göre 870.000 TL.nin üzerinde kar elde edilmesi halinde Şirket kurularak şirket üzerinden işlemlerin yerine getirilmesi daha düşük tutarda vergi ödenmesi sonucunu doğuracaktır.

Sonuç olarak:

Bir deprem ülkesi olan ülkemiz için kentsel dönüşüm bir lüks değil ,bir zorunluluktur. Her geçen gün kentsel dönüşümü teşvik etmek ve kolaylaştırmak için yeni düzenlemeler hayatımıza girmektedir. Devletinde teşvik ettiği ve çeşitli düzenlemelerle kentsel dönüşümü daha cazip hale getirmeye çalıştığı aşikardır. Kentsel dönüşümü teşvik için vergisel anlamda da bir çok düzenleme yapılmıştır. Devletin teşvik ettiği kentsel dönüşümde vergisel zorluk çıkartılacağı düşünülmemeli ve vergisel avantajların tamamından yararlanılmalıdır.

Kentsel dönüşümde 150 m2 altındaki konutlarda KDV iadesi halen daha cazibesini korumaktadır. Yapılan düzenlemelerle 150 m2 altı konutlarda KDV deki % 1 KDV oranı % 10 a yükseltilmiş olmasına karşın , kentsel dönüşümde bu oran % 1 olarak devam etmektedir. İnşaat işlerinde kayıt dışı işlemler son derece azaldığından KDV iadesi işlemleri hızlı bir şekilde , sorunsuz olarak sonlanmaktadır. Piyasada naylon fatura  olarak tabir edilen , gerçek olmayan alımların söz konusu olmadığı işletmeler , hiçbir şekilde korkuya kapılmadan KDV iadelerini alabilirler.

Bu KDV iadesi için teslimin gerçekleşmesinden sonra takip eden yılın Kasım ayının sonuna kadar müracaat edilmesi gerekmektedir. Örneğin 2024 yılında teslimi gerçekleşen bir işletme 2025 yılının Kasım ayına kadar müracaat etmeleri gerekmektedir.

Artırımlı Teminat Uygulamasının verdiği  avantajlardan faydalanıp, 5 gün içerisinde nakden iade alınması yolu tercih edilmelidir.

KURTULUŞ YMM

Yeminli Mali Müşavirlik AŞ.

Ahmet KURTULUŞ

Kurucu Ortak – Yeminli Mali Müşavir Tel:0216/338-14-30 / 0533 626 15 59 Mail: ahmetkurtulus@kurtulusymm.com.tr

21 Nisan 2022 tarih 31816 sayılı Resmi Gazetede  yayınlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:41) ile yapılan düzenlemeyle imal ettiği ürünleri ihraç eden işletmelere KDV İadesi kolaylığı getirildi. Peki vergi mükellefleri  bu düzenlemenin farkında mı? Gerçekten bir kolaylık sağlıyor mu? Bazı mükelleflere avantaj sağlıyor mu? Yazımızda bu soruların cevabını arayacağız.

Yapılan düzenlemeyle imalatçı firmalar ,ürettikleri  ürünleri direkt olarak ihraç etmeleri halinde ,ihracat bedelinin %  10 unu iade alabileceklerdir. Yani 1.000.000 TL lik bir ihracat yapan işletme bunun 100.000 Tl.sini hemen iade alabilecektir.  Hele bir de ihracatçı firmanın Yeminli Mali Müşavir ile  süresinde imzalanmış Tam Tasdik Sözleşmesi   bulunması halinde iade tutarının tamamını nakden iade alabilmektedirler. Burada Yeminli Mali Müşavir ile  süresinde imzalanmış Tam Tasdik Sözleşmesini açmamız gerekirse ilgili yılın Ocak ayının sonuna kadar imzalanmış ve Gİb.e bildirimi yapılmış Tam Tasdik Sözleşmelerinden bahsedilmektedir.

Örneği biraz daha geliştirirsek 2.000.000 TL.lik ihracat yapılması halinde 200.000 TL sini hemen iade alabileceklerdir. İhracatçı firmanın Yeminli Mali Müşavir ile  süresinde imzalanmış bir Tam Tasdik Sözleşmesi bulunması halinde iade tutarının yarısını nakden, kalan yarısını mahsuben iade alabilmektedirler.

Yeminli Mali Müşavir ile KDV İadesi Sözleşmesi imzalanmış ve YMM raporuyla müracaat edilmesi halinde ise herhangi bir sınır bulunmamaktadır .Bu seçeneğin tercih edilmesi halinde YMM raporu teslimi zorunlu olacağından süreç biraz daha fazla uzayabilmektedir.

Sözün yeri gelmişken tebliğin yayınlandığı 2022 yılında oldukça cazip olan bu 100.000 TL rakamı şu an itibarıyla eski cazibesini kaybetmiştir. Özellikle nakden iade sınırının 10.000 TL. den 50.000 TL. ye yükseltilmesinin ardından bu rakamında güncellenmesinin ve her yıl Yeniden Değerleme oranında arttırılması gerektiği kanaatindeyiz.

Her şey bu kadar kolay mı ? İşletmeye hiçbir iş yükü getirmiyor mu ?  soruları geliyor hemen akıllara. Tabii ki ufakta olsa bir zorluk çıkartacaktı Hazine. Bu getirilen ekstra iş yükü ise son 24 aya ait İndirilecek KDV listelerinin sisteme girilmesi zorunluluğu. Ancak düzenli olarak iade alan bir işletmeyseniz , önceki dönemlerde girdiğiniz İndirilecek KDV listelerini yeniden sisteme girmeniz gerekmeyecek.

Örneğin siz 2022 yılı Mart ayından itibaren her ay KDV iadesi alan bir işletmeyseniz 2024 Y ılı Mart ayında bu kapsamda bir iade alacaksanız sadece 2024 yılı Mart ayına ait İndirilecek KDV listesini girilmesi yeterli olacaktır. Peki arada boşluk varsa ne yapacağız. Örneğin 2023 yılında Mayıs ve Ağustos aylarında bir KDV iadesi almamışsak 2024 yılının Mart ayının yanı sıra sadece bu iki aya ait İndirilecek KDV listelerinin girilmesi gerekecektir. Diğer ayları zaten girdiğiniz için Gelir İdaresi sistemi ayrıca girilen ayların tekrar sisteme girilmesini istemeyecektir. Burada görüldüğü gibi sadece İndirilecek KDV listelerinin, İhracata ait bilgilerin ve İmalatçı belgelerinin sisteme girilmesi yeterli olacaktır. Ayrıca bir Yüklenen KDV listelerinin sisteme girilmesi istenmeyecektir.

Yüklendiğiniz KDV ne kadar olursa olsun siz % 10 unu iade alabilirisiniz. Bu durum bazı işletmeler için daha yüksek tutarda KDV iadesi alınması söz konusu iken bazı işletmeler içinse daha düşük oranda KDV iadesi alınabilmesi söz konusu olacaktır. Peki kimler için avantajlı olacak. Yapılan alımların ağırlığı % 10 KDV li  ve altında olan işletmeler için önemli bir avantaj sağlarken ,  yapılan alımların ağırlığı % 20 KDV olan ve işletmeler için avantaj ise sınırlı kalacaktır. Ancak karlılığı yüksek olan işletmelerin alımlarının ağırlığı % 20 KDV li olsa bile yine de önemli avantajlar sağlayacaktır. Hülasa her işletmenin kendine özgü durumunun iyi analiz edilip ona göre bu yöntemle veya ihracatta yüklenim yapılması şeklinde iade alınması yoluna gidilmelidir.

Örneklendirmek gerekirse 1.000.000 TL ihracat yapan ve % 50 karlılıkla çalışan bir işletme düşünelim. Maliyetlerin içerisinde % 10 işçilik vb. KDV.siz alımlar  olduğunu ve alımlarının % 10 KDV ile yapıldığını düşünürsek. Bu işletme hammadde vb alımları için 400.000 TL alım yapacak ve bunları % 10 KDV ile alıyorsa 40.000 KDV yüklemesi söz konusu olacaktır .Ancak Bu yöntemle iade alacağının 100.000 TL.ye çıkması mümkün.

Karlılığın 10 a düşmesi halinde bile alınacak KDV iadesi bu yöntemde çok daha yüksek olacaktır. Bir diğer ifadeyle alımlarınızın ağırlığı % 10 veya % 1 ile gerçekleştiriyorsa bu yöntem her halükarda daha yüksek KDV iadesi alınmasına neden olacaktır.

Aynı örneği % 20 KDV ile değerlendirirsek Maliyetlerin içerisinde % 10 işçilik vb. KDV.siz alımlar  olduğunu ve alımlarının % 20 KDV ile yapıldığını düşünürsek. işletme 400.000 Tl lik alımları için 80.000 TL KDV iadesi alabilecek iken bu yöntemle 100.000 TL KDV iadesi alabilecektir.

Karlılık % 30 a düştüğünde ise ,işçilik vb alımların yine % 10 seviyesinde kaldığını düşündüğümüzde 630.000 TL.lik alımlar için 126.000 TL.KDV iadesi alınabilecek olup , bu yöntemde alınabilecek 100.000 TL.nin üzerinde bir KDV alımı söz konusu olacaktır.

Örneği biraz daha geliştirirsek 500.000 TL.lik bir %20 KDV li alım söz konusuysa alınacak iade tutarı her iki yöntemde de değişmeyecektir. Kısaca özetlemek gerekirse KDV li alımların ağırlığı , maliyetlerin içerisinde % 50 yi aşıyorsa eskisi gibi İhracattan iade , altında kalıyorsa bu yöntemle iade almak işletmenin yararına olacaktır.

Burada herhangi bir sektör ayrımı olmadığının altını özellikle çizelim. Aynı ay içerisinde bazı alımlarımızı ihracat kapsamında , bazı alımlarımızı İmalatçı-İhracatçılar kapsamında değerlendirebilir miyiz dersek evet bu şekilde beyannamelerimizi düzenleyerek iade alabiliriz.

Unutmayalım ki bu uygulama ihtiyari bir uygulamadır. Kısacası hangi yöntemle iade alabileceğiniz sorusunun cevabı iyi bir analizin sonucuna dayalı olarak karar verilmesi gereken bir husus.

Şimdi detaylıca tebliği inceleyelim. 

Kapsam

Tebliğde ‘’sektör ayrımı yapılmaksızın imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçılar, ihracat teslimlerine ilişkin olarak yüklendikleri KDV tutarına bakılmaksızın ihracat bedelinin %10’una kadar devreden KDV tutarı ile sınırlı olarak iade talep edebilirler. Bu uygulama ihtiyari olup, uygulamadan Tebliğin (II/A-8.3.) bölümünde tanımlanan imalatçılar faydalanabilir’’ denmekte olup , uygulamanın zaruri değil ihtiyari olduğu , iade alınabilecek KDV tutarının , devreden KDV yi aşamayacağı , sektör ayrımının olmadığı , sadece imal edilen malları kapsadığı ve iade edilecek KDV tutarının ihracat bedelinin % 10 ‘unu aşamayacağının altı çizilmiştir.

İmalatçı belgesindeki üretim konusu malların tamamının fason olarak imal ettirilmesi, bu kapsamda iade uygulanmasına engel değildir. İmalatçılar, piyasadan hazır olarak satın alıp ihraç ettikleri mallar için bu uygulamadan yararlanamamakla birlikte, söz konusu mallar için Tebliğin (II/A-1.1.4.1.) bölümü kapsamında yüklenilen KDV’nin iadesini talep edebilirler.

Bu bölüm kapsamında iade talep eden imalatçıların, aynı ihracat teslimi ile ilgili olarak iadesini alamadığı tutar için ayrıca yüklenilen KDV tutarına göre iade talep etmeleri mümkün değildir. Ancak imalatçılar, bu uygulama yerine imal ettikleri ürünlerin ihracatına ilişkin olarak yüklenilen KDV’nin iadesini Tebliğin (II/A-1.1.4.1.) bölümü kapsamında talep edebilirler. Ayrıca bir dönem bu uygulamadan yararlanan mükellefler diğer dönemlerde yüklenilen KDV’nin iadesi uygulamasından faydalanabilirler. Yani aynı ihracat için hem % 10 hem de  üstünden faydalanmak mümkün değil iken , bazı ihracatlar için bu kapsamda , bazı ihracatlar için normal yüklenim yöntemiyle iade talep edilmesi mümkündür.

Beyannamede Beyan

İmalatçılar bu uygulama kapsamındaki işlemlerini, ilgili dönem KDV beyannamesinin “İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 338 kodlu “İmalatçıların Mal İhracatları [KDVGUT-(II/A-1.1.4.2.)]” satırını kullanmak suretiyle beyan ederler. Bu satırdaki “Yüklenilen KDV” sütununa, ihraç edilen mallara ilişkin yüklenilen KDV hesabı yapılmaksızın, ihracat bedelinin % 10’unu aşmamak kaydıyla iadeye konu olan KDV tutarı yazılır.

İmalatçıların doğrudan ihraç ettikleri malların bünyesinde yurtiçi veya yurtdışından KDV ödemeksizin temin ettiği malların bulunması halinde, ihracat bedeline ilişkin iadenin hesabında, ihracat bedelinden bu şekilde temin edilen malların bedeli düşülür. İade edilecek KDV kalan tutar dikkate alınarak belirlenir.

KDV İADESİNDE İSTENEN BİLGİ VE BELGELER

İmalatçıların mal ihracatından kaynaklanan bu kapsamda yapacakları iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır:

• Standart iade talep dilekçesi
• İlgili meslek odasına üyelik belgesinin onaylı örneği (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)
• İmalatçı belgesi (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)
• Satış faturaları listesi
• Gümrük beyannamesi veya listesi (Serbest bölgeye yapılan ihracatta serbest bölge işlem formu, posta veya kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi, gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların depolarına yapılan teslimlerde, malın gümrüksüz satış mağazasına veya deposuna konulduğuna dair ilgili gümrük idaresinin onayını da içeren antrepo beyannamesi)
• İhracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi – İhracatın beyan edildiği dönemden önceki son yirmi dört döneme ilişkin indirilecek KDV listesi (Aynı dönemleri kapsayan indirilecek KDV listesinin bir defa verilmesi yeterlidir. Önceki dönemlerin herhangi birisinde ödenecek KDV beyan edilmesi durumunda, ödenecek KDV beyan edilen dönemden sonraki dönemlere ilişkin indirilecek KDV listesi verilmesi yeterlidir.)

Mahsuben İade

İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki mahsuben iade talepleri, yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

Nakden İade

İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki 50.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için bu sınır 100.000 TL olarak uygulanır.

İade talebinin 50.000 TL’yi veya YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için 100.000 TL’yi aşması halinde, aşan kısmın iadesi vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür. 

Sonuç olarak..

Çoğu teşvikte olduğu gibi bu teşvikte de üretimin cazibesinin arttırılması amaçlanmakta olup, imalatçılara getirilen bir avantaj söz konusudur. İlgili avantajdan faydalanabilmek için gerekli şartlar ve sağlanan avantajlar aşağıda özetlenmiştir.

• Bu yöntemden KDV iadesi alınması ihtiyarı bir uygulamadır.
• En fazla yapılan ihracatın % 10 u tutarında KDV iadesi alınabilir.
• İade Alınacak KDV devreden KDV tutarını aşamaz.
• Sektör ayrımı yoktur.
• İmalatçılara tanınan bir haktır.( İmalatçı belgesindeki üretim konusu malların tamamının fason olarak imal ettirilmesi, bu kapsamda iade uygulanmasına engel değildir)
• KDV li alımlarının ağırlığı % 10 ve altında olan işletmeler bu yöntemde daha yüksek tutarda iade alırlar.
• KDV.li alımlarının ağırlığı % 20 olan işletmeler , karlılığı yüksek olması halinde bu yöntemde daha yüksek tutarda KDV iadesi alabilirler.
• Mahsuben iadelerde tutar sınırlaması yoktur. Tamamı VİR ,YMM raporu veya teminat aranmaksızın iade alınabilir.
• YMM ile Tam Tasdik Sözleşmesi bulunanlar için 100.000 TL., olmayanlar için 50.000 TL. nakden iade alınabilir.
• YMM ile tam tasdik sözleşmesi bulunmayanlar için YMM Raporu sonucu tamamı nakden iade alınabilir.
• İmalini gerçekleştirdiğiniz ürünlerin bir kısmını bu yöntemle , bir kısmını Mal ihracı yöntemiyle iade alabilirsiniz.
• Bazı aylarda bu yöntemi kullanırken diğer aylarda Mal  İhracından iade alabilirsiniz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bayram ikramiyeleri açıklaması milyonlarca emekliyi heyecanlandırdı. Peki en düşük emekli maaşı ve bayram ikramiyeleri kaç lira olacak? Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş cevapladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan “En düşük emekli maaşını 7 bin 500 liraya, emeklilerimizin bayram ikramiyesini 2 bin liraya çıkardık. Bu rakamı daha yukarıya çıkarmanın hesabı içerisindeyiz” dedi. Peki en düşük emekli maaşı ve bayram ikramiyeleri kaç lira olacak? Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş cevapladı.

BAYRAM İKRAMİYELERİNE NE KADAR OLUR?

Kurtuluş açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Bayram ikramiyeleri şu anda geçen sene itibarıyla bin 100 lira üzerinden ödeniyordu. Bu çok uzun bir süredir ödenen bir rakamdı. Emekliler yaklaşık olarak 3-4 yıldır bin 100 lira bayram ikramiyesi ödemesi alıyordu. Bu sene itibarıyla yüzde 100’lik artışla 2 bin liraya yükseltildi.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞINA NE KADAR ARTIŞ OLUR?

2021 yılında bin 500 lira olan en düşük emekli maaşı 2023’ün ilk aylarında 7 bin 500 TL’ye yükseltildi. Artış enflasyon oranı ve diğer parametrelerin çok daha üzerinde gerçekleşti, yaklaşık 5 katına yükseltildi. Dolayısıyla bu oran aslında beklentilerin de üzerinde bir tutardı.

‘EN DÜŞÜK MAAŞ ASGARİ ÜRETİN ALTINDA’

Ancak emeklilerin maaşı daha önceki dönemde asgari ücretin biraz üzerinde seyrediyordu. Dolayısıyla şu anda en düşük emekli maaşı 7 bin 500 TL ile 2 seneden az bir zamanda 5 katına çıkarılmasına karşın halen daha asgari ücretin altında seyretmektedir.

‘YÜZDE 45 ARTIRILACAĞI BEKLENTİSİ OLUŞTU’

Temmuz döneminde hem enflasyon, refah payı artışı hem de memurlara yapılan son yüzde 45’lik zammın diğer emekli ve asgari ücretli çalışanlara da yansıtılacağı Cumhurbaşkanımız tarafından beyan edildiği için en düşük maaşın da yüzde 45 oranında artırılacağı beklentisi kamuoyunda oluştu.

‘10-11 BİN TL ARASINDA BELİRLENECEĞİ KANAATİNDEYİZ’

Temmuz döneminde bu beklentinin karşılanacağı kanaatindeyiz. En düşük emekli maaşının 10 bin TL ile 11 bin TL arasında belirleneceği kanaatindeyiz. Böylelikle de asgari ücrete biraz daha yaklaşmış olacaktır.

DİĞER EMEKLİLERE NE KADAR ARTIŞ OLACAK, KADEMELİ ZAM YAPILABİLİR Mİ?

Emeklilerin normalde maaş artışları enflasyon oranı ile belirleniyordu. Son dönemde yapılan artışlardan da gördüğümüz üzere emeklilere enflasyon farkı haricinde ciddi refah payı ödemeleri oldu.

Son memur maaş zammı ve kamu işçilerine yapılan zam kadar yani yüzde 45 oranında zammın emekliler için geçerli olacağı kanaatindeyim.

‘MAAŞ FARKI AZALDI’

Burada bir hususun altını çizmek istiyorum. En düşük maaş alan emeklilere 2 yıldan daha az bir zamanda yüzde 500 oranında zam yapılırken, en düşük emekli maaşının dışında emeklilik maaşı alanlarda enflasyon oranında ve bir miktar refah payı eklenerek artış gerçekleştirildi. Bu da en düşük emekli maaşı alanlarla yüksek maaş alan emeklilerin arasındaki maaş farkının azalmasına neden oldu.

Bu sakıncalı durumun giderilmesi için hükümetin yüksek maaş alanlara refah payı uygulaması ya da seyyanen zam uygulaması ile farklı bir ücret skalası belirlemesi çalışma barışı açısından daha doğru olacaktır.

Sene başı en düşük emekli maaşı 5 bin 500 olarak belirlendi. 5 bin 500 lira emekli maaşı alan kişinin maaşı 7 bin 500 TL’ye yükseltildi. Fakat 8 bin TL emekli aylığı geliri elde eden emeklinin maaşı 8 bin TL olarak kaldı.

Yani en düşük maaştaki zammın öncesinde aralarında 3 bin TL olan gelir farkı 500 TL’ye kadar düştü. Bu da yüksek maaş alan emeklilerde bir rahatsızlığa yol açtı. Bunun giderilmesi hükümetin en önemli gündemlerinden biri olmalıdır diye düşünüyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan en düşük memur maşının 22 bin liraya çıkacağını söylemişti. Şimdi ise milyonlarca memura kira desteği geliyor. Peki bu destek süreci nasıl işleyecek? İşte detaylar…

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, fahiş kira artışlarının önüne geçmek amacıyla yasal düzenleme yapıldığını, büyükşehirlerde memurlara il ve ilçe bazında kira katkısı verileceğini açıkladı. Peki bu destek süreci nasıl işleyecek? İşte detaylar…

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş şu ifadeleri kullandı: “Bu bizim için yeni bir konu, daha öncesinde olmayan bir uygulama, tam olarak hatları netleştikten sonra uygulama verimli olacaktır.

‘BÜYÜKŞEHİRLERDE DAHA YÜKSEK, KÜÇÜK ŞEHİRLERDE DÜŞÜK OLACAK’

Ana hatları ile Sayın Bakan Çavuşoğlu’nun açıklamalarından anladığımız kadarıyla memurlara il ve ilçe bazında ayrı ayrı kira yardım olacak. Büyükşehirlerde kira yardımı daha yüksek, küçük şehirlerde ve taşralarda daha düşük yardım olacak.

‘MEMURLAR İÇİN AVANTAJLI OLACAK’

Umarın 22 bin TL taban aylık sonrası bu da uygulamaya geçerse memurlar için avantajlı olacaktır. Son dönemde memurlar büyükşehirlerde çalışmak istemiyorlar, kiraların artışı, harcamaların yüksek olmasından dolayı memurlar büyükşehirleri tercih etmiyorlardı bu uygulama ile bunun önüne geçilecek.

‘BAĞCILAR VE BEŞİKTAŞ’TA KİRA FİYATLARINDA FARK BÜYÜK’

İl bazının yanı sıra ilçe bazında da ayrı bir ücret belirlenmesi hayatın olağan akışına uygun. İstanbul’da Bağcılar ile Beşiktaş arasında kira fiyatları büyük farklılık arz etmektedir. Bu atılan adımı da son derece olumlu buluyor ve destekliyoruz.

KİRA YARDIMI NASIL OLACAK?

Kira yardımı belli bir oran üzerinden değil tamamen il bazında her il ve her ilçenin kendine göre belli bir rayici üzerinden kira bedeli belirlenecek. Bunun üzerinden kira yardımı yapılacağını düşünüyorum.”

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Ekonomist Muhammet Bayram ise şu ifadeleri kullandı: “Sayın Cumhurbaşkanı son yaptığı açıklamada en düşük memur maaşının 22 bin TL seviyesinde olacağını belirtti. Bununla beraber yapılan zam yüzde 45’lik bir artışa tekabül ediyor.

Daha önce yapılan artışlarla birlikte kısmi olarak yapılan zamların enflasyon karşısında eridiğini gördük. Devletimiz tabi ki bunun önlemini alacaktır. Ancak daha önceden söylemiş olduğumuz gibi özellikle memurlara, büyükşehirlerde çalışması için ekstra kira yardımı ve diğer ödeneklerin yapılması gerekmektedir.

Böylece memurların enflasyon karşısında ezdirilmemesi ile birlikte enflasyon karşısında koruma altına alması da sağlanıyor. Bu husus yapılırken kira artışlarının da dengelenmesi için bazı müdahalelerin yapılması elzemdir.

‘İL, İLÇE BAZINDA KİRALAR RAYİÇ DEĞER OLARAK BELİRLENECEK’

Sayın Cumhurbaşkanı konut kiralarındaki fahiş fiyat artışlarına karşı önlem alınacağını söyledi. Bizim de beklentimiz yüzde 25’lik kira artış oranının aynen devam ettirilmesi yönünde ve il, ilçe bazında kiraların rayiç değer olarak belirlenmesidir.

Devletimiz tam da bu noktada büyükşehirlerde çalışan memurların enflasyon karşısında ezdirilmemesi ve fahiş fiyatlarla karşı karşıya kalmaması adına bir kira yardımı uygulamasını yürürlüğe sokacak.

Enflasyonun ilerleyen süreçte aşağı yönlü gevşemesi ile birlikte ücretler üzerindeki enflasyon baskısı da azalacak, kira yardımı ile birlikte memurlarımız büyükşehirlerde görevlerini ifa edebileceklerdir.

KİRA YARDIMI NASIL OLACAK?

Yapılacak olan kira yardımı memurların derece ve kademesine göre değişiklikler yapılarak düzenlenebilecektir. Yani bir müdür ile bir veri hazırlama kontrol memuru aynı kira yardımını almayacaktır. Ama halihazırdaki kiralarının en az yüzde 20’si düzeyinde bir kira yardımı yapılabilecektir.

İŞTE ÖRNEK ÖDEME PLANI

Her ilçedeki kira belirlemeleri yapıldığında oradaki kiraların yüzde 10-20’si gibi bir tutar kira yardımı olarak memurlara verilebilir. Örnek vermek gerekirse 10 bin TL tutarında kiralık bir daire için 2 bin TL’lik devlet katkısı düşünülebilir.”