21 Nisan 2022 tarih 31816 sayılı Resmi Gazetede  yayınlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:41) ile yapılan düzenlemeyle imal ettiği ürünleri ihraç eden işletmelere KDV İadesi kolaylığı getirildi. Peki vergi mükellefleri  bu düzenlemenin farkında mı? Gerçekten bir kolaylık sağlıyor mu? Bazı mükelleflere avantaj sağlıyor mu? Yazımızda bu soruların cevabını arayacağız.

Yapılan düzenlemeyle imalatçı firmalar ,ürettikleri  ürünleri direkt olarak ihraç etmeleri halinde ,ihracat bedelinin %  10 unu iade alabileceklerdir. Yani 1.000.000 TL lik bir ihracat yapan işletme bunun 100.000 Tl.sini hemen iade alabilecektir.  Hele bir de ihracatçı firmanın Yeminli Mali Müşavir ile  süresinde imzalanmış Tam Tasdik Sözleşmesi   bulunması halinde iade tutarının tamamını nakden iade alabilmektedirler. Burada Yeminli Mali Müşavir ile  süresinde imzalanmış Tam Tasdik Sözleşmesini açmamız gerekirse ilgili yılın Ocak ayının sonuna kadar imzalanmış ve Gİb.e bildirimi yapılmış Tam Tasdik Sözleşmelerinden bahsedilmektedir.

Örneği biraz daha geliştirirsek 2.000.000 TL.lik ihracat yapılması halinde 200.000 TL sini hemen iade alabileceklerdir. İhracatçı firmanın Yeminli Mali Müşavir ile  süresinde imzalanmış bir Tam Tasdik Sözleşmesi bulunması halinde iade tutarının yarısını nakden, kalan yarısını mahsuben iade alabilmektedirler.

Yeminli Mali Müşavir ile KDV İadesi Sözleşmesi imzalanmış ve YMM raporuyla müracaat edilmesi halinde ise herhangi bir sınır bulunmamaktadır .Bu seçeneğin tercih edilmesi halinde YMM raporu teslimi zorunlu olacağından süreç biraz daha fazla uzayabilmektedir.

Sözün yeri gelmişken tebliğin yayınlandığı 2022 yılında oldukça cazip olan bu 100.000 TL rakamı şu an itibarıyla eski cazibesini kaybetmiştir. Özellikle nakden iade sınırının 10.000 TL. den 50.000 TL. ye yükseltilmesinin ardından bu rakamında güncellenmesinin ve her yıl Yeniden Değerleme oranında arttırılması gerektiği kanaatindeyiz.

Her şey bu kadar kolay mı ? İşletmeye hiçbir iş yükü getirmiyor mu ?  soruları geliyor hemen akıllara. Tabii ki ufakta olsa bir zorluk çıkartacaktı Hazine. Bu getirilen ekstra iş yükü ise son 24 aya ait İndirilecek KDV listelerinin sisteme girilmesi zorunluluğu. Ancak düzenli olarak iade alan bir işletmeyseniz , önceki dönemlerde girdiğiniz İndirilecek KDV listelerini yeniden sisteme girmeniz gerekmeyecek.

Örneğin siz 2022 yılı Mart ayından itibaren her ay KDV iadesi alan bir işletmeyseniz 2024 Y ılı Mart ayında bu kapsamda bir iade alacaksanız sadece 2024 yılı Mart ayına ait İndirilecek KDV listesini girilmesi yeterli olacaktır. Peki arada boşluk varsa ne yapacağız. Örneğin 2023 yılında Mayıs ve Ağustos aylarında bir KDV iadesi almamışsak 2024 yılının Mart ayının yanı sıra sadece bu iki aya ait İndirilecek KDV listelerinin girilmesi gerekecektir. Diğer ayları zaten girdiğiniz için Gelir İdaresi sistemi ayrıca girilen ayların tekrar sisteme girilmesini istemeyecektir. Burada görüldüğü gibi sadece İndirilecek KDV listelerinin, İhracata ait bilgilerin ve İmalatçı belgelerinin sisteme girilmesi yeterli olacaktır. Ayrıca bir Yüklenen KDV listelerinin sisteme girilmesi istenmeyecektir.

Yüklendiğiniz KDV ne kadar olursa olsun siz % 10 unu iade alabilirisiniz. Bu durum bazı işletmeler için daha yüksek tutarda KDV iadesi alınması söz konusu iken bazı işletmeler içinse daha düşük oranda KDV iadesi alınabilmesi söz konusu olacaktır. Peki kimler için avantajlı olacak. Yapılan alımların ağırlığı % 10 KDV li  ve altında olan işletmeler için önemli bir avantaj sağlarken ,  yapılan alımların ağırlığı % 20 KDV olan ve işletmeler için avantaj ise sınırlı kalacaktır. Ancak karlılığı yüksek olan işletmelerin alımlarının ağırlığı % 20 KDV li olsa bile yine de önemli avantajlar sağlayacaktır. Hülasa her işletmenin kendine özgü durumunun iyi analiz edilip ona göre bu yöntemle veya ihracatta yüklenim yapılması şeklinde iade alınması yoluna gidilmelidir.

Örneklendirmek gerekirse 1.000.000 TL ihracat yapan ve % 50 karlılıkla çalışan bir işletme düşünelim. Maliyetlerin içerisinde % 10 işçilik vb. KDV.siz alımlar  olduğunu ve alımlarının % 10 KDV ile yapıldığını düşünürsek. Bu işletme hammadde vb alımları için 400.000 TL alım yapacak ve bunları % 10 KDV ile alıyorsa 40.000 KDV yüklemesi söz konusu olacaktır .Ancak Bu yöntemle iade alacağının 100.000 TL.ye çıkması mümkün.

Karlılığın 10 a düşmesi halinde bile alınacak KDV iadesi bu yöntemde çok daha yüksek olacaktır. Bir diğer ifadeyle alımlarınızın ağırlığı % 10 veya % 1 ile gerçekleştiriyorsa bu yöntem her halükarda daha yüksek KDV iadesi alınmasına neden olacaktır.

Aynı örneği % 20 KDV ile değerlendirirsek Maliyetlerin içerisinde % 10 işçilik vb. KDV.siz alımlar  olduğunu ve alımlarının % 20 KDV ile yapıldığını düşünürsek. işletme 400.000 Tl lik alımları için 80.000 TL KDV iadesi alabilecek iken bu yöntemle 100.000 TL KDV iadesi alabilecektir.

Karlılık % 30 a düştüğünde ise ,işçilik vb alımların yine % 10 seviyesinde kaldığını düşündüğümüzde 630.000 TL.lik alımlar için 126.000 TL.KDV iadesi alınabilecek olup , bu yöntemde alınabilecek 100.000 TL.nin üzerinde bir KDV alımı söz konusu olacaktır.

Örneği biraz daha geliştirirsek 500.000 TL.lik bir %20 KDV li alım söz konusuysa alınacak iade tutarı her iki yöntemde de değişmeyecektir. Kısaca özetlemek gerekirse KDV li alımların ağırlığı , maliyetlerin içerisinde % 50 yi aşıyorsa eskisi gibi İhracattan iade , altında kalıyorsa bu yöntemle iade almak işletmenin yararına olacaktır.

Burada herhangi bir sektör ayrımı olmadığının altını özellikle çizelim. Aynı ay içerisinde bazı alımlarımızı ihracat kapsamında , bazı alımlarımızı İmalatçı-İhracatçılar kapsamında değerlendirebilir miyiz dersek evet bu şekilde beyannamelerimizi düzenleyerek iade alabiliriz.

Unutmayalım ki bu uygulama ihtiyari bir uygulamadır. Kısacası hangi yöntemle iade alabileceğiniz sorusunun cevabı iyi bir analizin sonucuna dayalı olarak karar verilmesi gereken bir husus.

Şimdi detaylıca tebliği inceleyelim. 

Kapsam

Tebliğde ‘’sektör ayrımı yapılmaksızın imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçılar, ihracat teslimlerine ilişkin olarak yüklendikleri KDV tutarına bakılmaksızın ihracat bedelinin %10’una kadar devreden KDV tutarı ile sınırlı olarak iade talep edebilirler. Bu uygulama ihtiyari olup, uygulamadan Tebliğin (II/A-8.3.) bölümünde tanımlanan imalatçılar faydalanabilir’’ denmekte olup , uygulamanın zaruri değil ihtiyari olduğu , iade alınabilecek KDV tutarının , devreden KDV yi aşamayacağı , sektör ayrımının olmadığı , sadece imal edilen malları kapsadığı ve iade edilecek KDV tutarının ihracat bedelinin % 10 ‘unu aşamayacağının altı çizilmiştir.

İmalatçı belgesindeki üretim konusu malların tamamının fason olarak imal ettirilmesi, bu kapsamda iade uygulanmasına engel değildir. İmalatçılar, piyasadan hazır olarak satın alıp ihraç ettikleri mallar için bu uygulamadan yararlanamamakla birlikte, söz konusu mallar için Tebliğin (II/A-1.1.4.1.) bölümü kapsamında yüklenilen KDV’nin iadesini talep edebilirler.

Bu bölüm kapsamında iade talep eden imalatçıların, aynı ihracat teslimi ile ilgili olarak iadesini alamadığı tutar için ayrıca yüklenilen KDV tutarına göre iade talep etmeleri mümkün değildir. Ancak imalatçılar, bu uygulama yerine imal ettikleri ürünlerin ihracatına ilişkin olarak yüklenilen KDV’nin iadesini Tebliğin (II/A-1.1.4.1.) bölümü kapsamında talep edebilirler. Ayrıca bir dönem bu uygulamadan yararlanan mükellefler diğer dönemlerde yüklenilen KDV’nin iadesi uygulamasından faydalanabilirler. Yani aynı ihracat için hem % 10 hem de  üstünden faydalanmak mümkün değil iken , bazı ihracatlar için bu kapsamda , bazı ihracatlar için normal yüklenim yöntemiyle iade talep edilmesi mümkündür.

Beyannamede Beyan

İmalatçılar bu uygulama kapsamındaki işlemlerini, ilgili dönem KDV beyannamesinin “İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 338 kodlu “İmalatçıların Mal İhracatları [KDVGUT-(II/A-1.1.4.2.)]” satırını kullanmak suretiyle beyan ederler. Bu satırdaki “Yüklenilen KDV” sütununa, ihraç edilen mallara ilişkin yüklenilen KDV hesabı yapılmaksızın, ihracat bedelinin % 10’unu aşmamak kaydıyla iadeye konu olan KDV tutarı yazılır.

İmalatçıların doğrudan ihraç ettikleri malların bünyesinde yurtiçi veya yurtdışından KDV ödemeksizin temin ettiği malların bulunması halinde, ihracat bedeline ilişkin iadenin hesabında, ihracat bedelinden bu şekilde temin edilen malların bedeli düşülür. İade edilecek KDV kalan tutar dikkate alınarak belirlenir.

KDV İADESİNDE İSTENEN BİLGİ VE BELGELER

İmalatçıların mal ihracatından kaynaklanan bu kapsamda yapacakları iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır:

• Standart iade talep dilekçesi
• İlgili meslek odasına üyelik belgesinin onaylı örneği (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)
• İmalatçı belgesi (Belgede değişiklik olmadığı sürece bir defa verilmesi yeterlidir.)
• Satış faturaları listesi
• Gümrük beyannamesi veya listesi (Serbest bölgeye yapılan ihracatta serbest bölge işlem formu, posta veya kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi, gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya bunların depolarına yapılan teslimlerde, malın gümrüksüz satış mağazasına veya deposuna konulduğuna dair ilgili gümrük idaresinin onayını da içeren antrepo beyannamesi)
• İhracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi – İhracatın beyan edildiği dönemden önceki son yirmi dört döneme ilişkin indirilecek KDV listesi (Aynı dönemleri kapsayan indirilecek KDV listesinin bir defa verilmesi yeterlidir. Önceki dönemlerin herhangi birisinde ödenecek KDV beyan edilmesi durumunda, ödenecek KDV beyan edilen dönemden sonraki dönemlere ilişkin indirilecek KDV listesi verilmesi yeterlidir.)

Mahsuben İade

İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki mahsuben iade talepleri, yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

Nakden İade

İmalatçıların bu bölüm kapsamındaki 50.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. Süresinde düzenlenmiş YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için bu sınır 100.000 TL olarak uygulanır.

İade talebinin 50.000 TL’yi veya YMM Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefler için 100.000 TL’yi aşması halinde, aşan kısmın iadesi vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde, mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür. 

Sonuç olarak..

Çoğu teşvikte olduğu gibi bu teşvikte de üretimin cazibesinin arttırılması amaçlanmakta olup, imalatçılara getirilen bir avantaj söz konusudur. İlgili avantajdan faydalanabilmek için gerekli şartlar ve sağlanan avantajlar aşağıda özetlenmiştir.

• Bu yöntemden KDV iadesi alınması ihtiyarı bir uygulamadır.
• En fazla yapılan ihracatın % 10 u tutarında KDV iadesi alınabilir.
• İade Alınacak KDV devreden KDV tutarını aşamaz.
• Sektör ayrımı yoktur.
• İmalatçılara tanınan bir haktır.( İmalatçı belgesindeki üretim konusu malların tamamının fason olarak imal ettirilmesi, bu kapsamda iade uygulanmasına engel değildir)
• KDV li alımlarının ağırlığı % 10 ve altında olan işletmeler bu yöntemde daha yüksek tutarda iade alırlar.
• KDV.li alımlarının ağırlığı % 20 olan işletmeler , karlılığı yüksek olması halinde bu yöntemde daha yüksek tutarda KDV iadesi alabilirler.
• Mahsuben iadelerde tutar sınırlaması yoktur. Tamamı VİR ,YMM raporu veya teminat aranmaksızın iade alınabilir.
• YMM ile Tam Tasdik Sözleşmesi bulunanlar için 100.000 TL., olmayanlar için 50.000 TL. nakden iade alınabilir.
• YMM ile tam tasdik sözleşmesi bulunmayanlar için YMM Raporu sonucu tamamı nakden iade alınabilir.
• İmalini gerçekleştirdiğiniz ürünlerin bir kısmını bu yöntemle , bir kısmını Mal ihracı yöntemiyle iade alabilirsiniz.
• Bazı aylarda bu yöntemi kullanırken diğer aylarda Mal  İhracından iade alabilirsiniz.